Dokładny przewodnik po plażach, ośrodkach i innych obiektach dla naturystów w Czarnogórze
- Wprowadzenie: Naturystyczny wypoczynek w Czarnogórze
Czarnogóra, kraj o malowniczym wybrzeżu Adriatyku, od dawna cieszy się popularnością wśród turystów poszukujących różnorodnych form wypoczynku. Wśród nich znaczącą grupę stanowią entuzjaści naturyzmu, dla których kraj ten oferuje zarówno oficjalnie uznane ośrodki, jak i plaże o ugruntowanej tradycji. Pierwszym oficjalnym ośrodkiem i plażą dla naturystów w Czarnogórze jest Ada Bojana, położona na południowym krańcu adriatyckiego wybrzeża. Fakt ten świadczy o długiej historii i akceptacji naturyzmu w tym regionie. Ponadto, jak wskazuje analiza, Królewska Plaża na Riwierze Budwańskiej od dziesięcioleci przyciąga miłośników opalania się nago. Długoletnia popularność tych miejsc sugeruje, że Czarnogóra jest dojrzałym i przyjaznym kierunkiem dla turystów preferujących wypoczynek bez odzieży. Oficjalny status niektórych obiektów implikuje pewien poziom regulacji i standardów, co może być istotne dla osób poszukujących zorganizowanych i przewidywalnych warunków wypoczynku. Z kolei wieloletnia popularność innych plaż wskazuje na istnienie lokalnej kultury tolerancji i akceptacji naturyzmu w określonych obszarach.
Czarnogóra posiada liczne popularne plaże naturystyczne, które przyciągają gości z całego świata. Popularność ta świadczy o międzynarodowym uznaniu Czarnogóry jako atrakcyjnego miejsca dla naturystów, co prawdopodobnie wynika z jej naturalnego piękna, klimatu oraz istniejącej infrastruktury. Analiza dostępnych informacji wskazuje na kluczowe regiony oferujące opcje dla naturystów, rozproszone wzdłuż całego wybrzeża Czarnogóry. Należą do nich Ulcinj (z takimi miejscami jak Ada Bojana, Valdanos, Utjeha), Budva (z Królewską Plażą, Mogren, Crvena Glavica, Jaz), Bar (z Ratac i Utjeha), Herceg Novi (z Njivice) oraz Tivat (z wyspą Sveti Marko). Ta różnorodność regionów oferuje naturystom różne typy krajobrazów nadmorskich i doświadczeń, od piaszczystych plaż Ulcinj po skaliste zatoczki w pobliżu Budvy i odosobnioną wyspę Sveti Marko. Takie geograficzne zróżnicowanie pozwala naturystom wybrać lokalizację odpowiadającą ich preferencjom dotyczącym rodzaju plaży, poziomu odosobnienia oraz bliskości innych atrakcji turystycznych i udogodnień.
Niniejszy raport ma na celu stworzenie wyczerpującego przewodnika po plażach, ośrodkach i innych obiektach dla naturystów w Czarnogórze. Jego celem jest dostarczenie szczegółowych informacji kontaktowych, adresów oraz praktycznych porad dla osób planujących wizytę w tych miejscach.
- Katalog plaż naturystycznych w Czarnogórze
Poniższa tabela przedstawia szczegółowe informacje na temat zidentyfikowanych plaż naturystycznych w Czarnogórze.
| Nazwa Plaży | Adres | Współrzędne Geograficzne (szerokość, długość) | Numer Telefonu | Strona Internetowa | Adres E-mail | Adres Pocztowy | Informacje Praktyczne |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ada Bojana | Velika plaža bb, 85360 Ulcinj ; Ada Bojana, Ulcinj, 85360 ; Velika Plaža BB, Bojana Island, Ulcinj, 85360 ; Ulcinjska riviera, 85360 Ulcinj ; Velika Plaza Bb, Ulcinj ; R-17, Sveti Nikola, 85360 Ulcinj ; Velika plaža bb, 85360 | 41.864853, 19.344467 ; 41.8628025055, 19.342058301 ; ok. 42.283803, 18.805577 (w pobliżu Jaz) | +420 739 249 069 ; + 382 69 454 790 ; +382 30 411 351 ; oo;s2 (o);o +55 059 (rezerwacje) ; oo;s2 (o);o +11 ;51 (recepcja) | ulcinjska-rivijera.com ; destinationnaturisme.com | ulriv~era@t-com.me, office@nos.org.rs ; info (@) beachrex.com ; info@euronature.nl | R-17, Sveti Nikola, 85360 Ulcinj ; Velika plaža bb, 85360, Ulcinj, Czarnogóra | Piaszczysta, długa (3 km), podzielona na część z leżakami i parasolami oraz bardziej prywatną z wydmami. Pierwszy oficjalny ośrodek naturystyczny w Czarnogórze. Możliwość zakwaterowania w namiotach, kempingach lub na tratwach rybackich. Oferuje sporty wodne i opalanie leczniczym piaskiem. |
| Valdanos | Ulcinjskih moreplovaca, Ulcinj 85360 ; X527+4R Bratica, Czarnogóra ; Ulcinj Municipality, Czarnogóra ; X528+G5W, Ulcinj 85360 | Brak dokładnych danych, okolice Ulcinj | +43(0)676 730 63 37 ; +382 69 457 564 | Brak dedykowanej strony, informacje w kontekście Ulcinj | Brak dedykowanego adresu, informacje poprzez biura turystyczne w Ulcinj | Brak dokładnych danych | Kamienista, idealna do snorkelingu, pływania i wspinaczki po skałach. Położona wśród wzgórz porośniętych oliwkami w pobliżu Ulcinj. Dostępna 10 minut jazdy samochodem z centrum Ulcinj. |
| Albatros | Steva Djakonovica bb, Ulcinj 85360 ; 85360 Ulcinj ; Steva Djakonovica bb, 85360 Ulcinj ; Steva Djakonovica bb – Ulcinj – 85360 ; Steva Dakonovića Cice, Ulcinj | Brak dokładnych danych, okolice Hotelu Albatros w Ulcinj | Brak bezpośredniego numeru, kontakt poprzez Hotel Albatros | Brak dedykowanej strony, informacje na stronach hoteli | Brak dedykowanego adresu, kontakt poprzez Hotel Albatros | Brak dokładnych danych | Skalisty występ z kamiennymi tarasami. Otoczona sosnami, czysta woda. Leżaki i parasole w stylu tiki. Oficjalna plaża naturystyczna. |
| Crvena Glavica | W pobliżu Sveti Stefan, Budva ; 85315 Sveti Stefan (Budva) ; Crvena Glavica Beach, Sveti-Stefan, Budva municipality ; Sveti Stefan, Budva | 42.24529004, 18.89709278 ; 42.245275, 18.897252 | +382-33-468-070 (Camping Crvena Glavica) | Brak dedykowanej strony, informacje na stronach kempingów | Brak dedykowanego adresu | Brak dokładnych danych | Położona w pobliżu Sveti Stefan między czerwonymi klifami. Najbardziej odległa i najtrudniej dostępna z trzech plaż. Czerwone klify i lasy sosnowe. Około 7 km od Budvy w kierunku Petrovac. |
| Utjeha | Utjeha, Bar municipality | Brak dokładnych danych | +38269611624 (Utjeha Rent, sezonowo) | Brak dedykowanej strony, informacje w kontekście Utjeha | Brak dedykowanego adresu | Brak dokładnych danych | Odosobniona, skalista i dzika plaża w pobliżu głównej plaży Utjeha. Dobra jakość wody do snorkelingu i pływania. Mała ukryta plaża (30 m) na południe od Uvala maslina. |
| Ratac | Półwysep Ratac, między Sutomore a Bar ; Cape Ratac, Sutomore, Czarnogóra | 42.122502, 19.062361 (okolice Monastyru Ratac) ; 43F6+HM3, Sutomore, Czarnogóra | Brak dokładnych danych | Brak dedykowanej strony, informacje w kontekście Bar | Brak dedykowanego adresu | Brak dokładnych danych | Dwie dzikie, odosobnione kamieniste plaże po obu stronach półwyspu Ratac. Parking w pobliżu, 10 minut spacerem przez las sosnowy. Obok hotelu Inex – Zlatna obala. Większa plaża żwirowa od strony północno-zachodniej, mniejsza od strony południowo-wschodniej. |
| Mogren | Budva ; Mogren Beach, Budva ; 7RGJ+G6W, Budva | Brak dokładnych danych, Budva | Brak dokładnych danych | Brak dedykowanej strony | Brak dedykowanego adresu | Brak dokładnych danych | Popularna zarówno wśród ubranych, jak i nieubranych plażowiczów. Jedna część wyznaczona do opalania się nago. Krótki spacer ze Starego Miasta w Budvie. Dwie części połączone tunelem. |
| Królewska Plaża (Kraljičina plaža) | Budva Riviera ; Przno, Budva ; Canj, Bar ; Pećin bay, near Čanj | Brak dokładnych danych | Brak dokładnych danych | Brak dedykowanej strony | Brak dedykowanego adresu | Brak dokładnych danych | Położona na Riwierze Budwańskiej. Popularna wśród naturystów od dziesięcioleci. Krystalicznie czysta woda i widoki na góry. Dostępna tylko łodzią lub przez teren Villa Milocer. Znana z leczniczego błota. |
| Kamenovo | W pobliżu Budvy ; Przno, Budva ; między Becici a Przno | 42.275308, 18.886528 ; ok. 42°10′-42°20′ N i 18°48′-19°00′ E (okolice Budvy) | Brak dokładnych danych | kamenovo.me | Brak dedykowanego adresu | Brak dokładnych danych | Popularna do opalania się nago. Krystalicznie czysta woda i widoki na góry. Może być zatłoczona w sezonie. Częściowo używana jako plaża naturystyczna. Piaszczysta z turkusową wodą. |
| Jaz | W pobliżu Budvy ; Budva Municipality ; Prijevor, Budva | 42°17′00″N 18°48′17″E ; 42.2815, 18.807135 ; 42.286841, 18.805510 ; 42.283803, 18.805577 | Brak dokładnych danych | Brak dedykowanej strony | Brak dedykowanego adresu | Brak dokładnych danych | Krystalicznie czysta woda i piękna przyroda. Wyznaczona strefa do opalania się nago. Około 2 km na północny wschód od Budvy w kierunku Kotoru. Część dla naturystów oddzielona skałami. Kemping. |
| Zenska plaza | W pobliżu Ulcinj ; Steva Đakonovića Čiče, Ulcinj | 41.921437, 19.209786 ; 41.920058, 19.213697 | Brak dokładnych danych | ulcinj.travel | Brak dedykowanego adresu | Brak dokładnych danych | Odosobnione miejsce dla naturystów. Naturalne centrum odnowy biologicznej tylko dla kobiet. Skalista, częściowo betonowa z zejściem do wody. Zalecana przez lekarzy do leczenia bezpłodności. Wstęp płatny (2 Euro), tylko dla kobiet. |
| Njivice | W pobliżu Herceg Novi ; 85347 Njivice, Igalo ; Njivice Bb, Herceg Novi ; CGM8+X93, Herceg Novi 85347 ; Njivice, 85347, Herceg Novi ; Njivice, 85340 Herceg Novi ; Njivice, Igalo, Herceg Novi 85347 ; Njivice, Herceg-Novi 85340 ; Njivice, Pincode- 85340, Herceg-Novi | 42°26′10″N 18°30′50″E (wieś Njivice) | +382(31)356001 (Hotel Riviera) ; 382 31-356000 (Hotel Riviera) | Brak dedykowanej strony, Hotel Riviera w pobliżu ; ilovenjivice.com (ogólnie o okolicy) | hotelrivijera@t-com.me (możliwe pomyłka z hotelem w Petrovac) ; sales@voyageprive.com (biuro podróży dla Hotelu Riviera) ; bellevue@iberostar.com (niepowiązany hotel) | Njivice, 85347, Herceg Novi, Czarnogóra ; Njivice, 85340 Herceg Novi, Czarnogóra ; Njivice, Igalo. Herceg Novi, Czarnogóra 85347 ; Njivice 85340, Czarnogóra ; Njivice, Pincode- 85340, Herceg-Novi, Czarnogóra | Jedna z najstarszych plaż naturystycznych w Czarnogórze. Około 7 km od Herceg Novi i 3 km od Igalo. Skaliste wybrzeże zapewniające cień. |
| Wyspa Sveti Marko | Tivat ; Bogisici, Tivat ; Zatoka Kotorska | Ok. 42°26′10″N 18°30′50″E (w pobliżu Njivice) ; 45.25167000 N, 14.56139000 E (możliwa pomyłka z wyspą w Chorwacji) ; 42°15’6.0″N 14°33’41.0″E (możliwa pomyłka z wyspą w Chorwacji) | +371 202 208 54 (wyłączny przedstawiciel) | svetimarkoisland.com | info@svetimarkoisland.com ; info@aranil.eu (wyłączny przedstawiciel) | Brak dokładnych danych | Nienaruszona przyroda i plaża naturystyczna. Liczne małe zatoczki porośnięte oliwkami i roślinnością śródziemnomorską. Dostępna tylko drogą morską. Znana również jako Stradioti. |
| Borova šuma | Półwysep Ratislav, Ulcinj ; w pobliżu Zenskiej plaży, Ulcinj ; Ulcinj | Brak dokładnych danych | 0038269408393 (w pobliżu, nie bezpośrednio do plaży) | ulcinj.travel | info@ulcinj.travel (Organizacja Turystyczna Ulcinj) ; damirhot83@gmail.com (Aquarius Beach w pobliżu) | Brak dokładnych danych | W pobliżu Zenskiej plaży na półwyspie Ratislav. Miejscami skalista, betonowa i piaszczysto-żwirowa. Zapach lasu sosnowego. Polecana dla osób z problemami oddechowymi. Wyposażona w parasole, leżaki, prysznice i molo. |
2.15 Inne potencjalne miejsca dla naturystów (mniej szczegółowe informacje)
Oprócz wymienionych powyżej, analiza wskazuje na inne potencjalne lokalizacje, gdzie naturyzm może być praktykowany, choć informacje na ich temat są mniej szczegółowe. Należą do nich główna plaża Valdanos, gdzie do części naturystycznej prowadzi półutwardzona ścieżka , oraz dwie plaże na półwyspie Ratac. W miejscowości Čanj, popularnej wśród naturystów poszukujących przygód, znajdują się małe, dobrze ukryte plaże za skalistymi wzgórzami. Plaża Jaz również oferuje część dla naturystów, oddzieloną od części tekstylnej dużymi skałami. Warto również wspomnieć o wyspie Supetar w pobliżu Cavtat w Chorwacji, z jej skalistym brzegiem dostępnym taksówką wodną , oraz o plaży Betrina w Mlini w Chorwacji, o skalisto-betonowym charakterze, dostępnej pieszo lub łodzią. Wyspa Lokrum w pobliżu Dubrownika w Chorwacji jest znana z większości plaż naturystycznych ze względu na swoje skaliste ukształtowanie terenu. Plaża Cava na półwyspie Babin kuk w pobliżu Dubrownika również jest skalistą plażą naturystyczną. W okolicy wioski Orašac w Chorwacji znajdują się dwie ukryte plaże naturystyczne: Pod Orašcem i Veliki potok. Północna część popularnej plaży Šunj na wyspie Lopud w Chorwacji jest zarezerwowana dla naturystów. W pobliżu Valdanos wspomniano o plażach Kruče , a w pobliżu Utjeha o plaży Paljuškovo. W okolicy Królewskiej Plaży znajdują się Murići, Žukotrlica i Pješačac (Godinje). W pobliżu Ratac wymieniono Crvanj, Crvena plaža, Štrbina, Little Maljevik Beach, Maljevik Beach i Sutomore Beach oraz Plaža Šušanj. W okolicy Čanj i Królewskiej Plaży znajduje się Buljarica, a w pobliżu Królewskiej Plaży także Petrovac. Te mniej szczegółowo opisane miejsca mogą oferować bardziej odosobnione i przygodowe doświadczenia dla naturystów, ale mogą również charakteryzować się mniejszą liczbą udogodnień.
- Katalog ośrodków i innych obiektów dla naturystów w Czarnogórze
Poniższa tabela przedstawia szczegółowe informacje na temat zidentyfikowanych ośrodków i innych obiektów oferujących opcje dla naturystów w Czarnogórze.
| Nazwa Obiektu | Typ Obiektu | Adres | Współrzędne Geograficzne (szerokość, długość) | Numer Telefonu | Strona Internetowa | Adres E-mail | Adres Pocztowy | Informacje Praktyczne |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| FKK Ada Bojana | Ośrodek naturystyczny | Ulcinj ; Velika plaža bb, 85360 Ulcinj ; Ada Bojana, Ulcinj, 85360 ; Velika Plaža BB, Bojana Island, Ulcinj, 85360 ; Ulcinjska riviera, 85360 Ulcinj ; Velika Plaza Bb, Ulcinj ; R-17, Sveti Nikola, 85360 Ulcinj ; Velika plaža bb, 85360 | 41.864853, 19.344467 | +420 739 249 069 ; + 382 69 454 790 ; +382 30 411 351 ; oo;s2 (o);o +55 059 (rezerwacje) ; oo;s2 (o);o +11 ;51 (recepcja) | ulcinjska-rivijera.com ; destinationnaturisme.com | ulriv~era@t-com.me, office@nos.org.rs ; info@euronature.nl | R-17, Sveti Nikola, 85360 Ulcinj ; Velika plaža bb, 85360, Ulcinj, Czarnogóra | Osada naturystyczna na trójkątnej Rajskiej Wyspie. Piaszczysta plaża o długości 3 km. Akceptuje zwierzęta. Bezpłatne Wi-Fi. Zarządza hotelami Bellevue i Olympic (tekstylnymi). Oferuje apartamenty, bungalowy, pokoje i kemping. Restauracja na miejscu. |
| Camp Full Monte | Kemping | Prijevor-Malta Put, Prijevor, Herceg-Novi 85340 ; Malta/Prijevor Put B.B. Prijevor. Sutorina. Herceg Novi. 85340 ; Prijevor-Malta PutSutorinaHerceg Novi, 85340 ; Put Malta-prijevor, 85340 Herceg Novi ; Malta Prijevor Put, Herceg-Novi | 42.495029, 18.45091 ; 42.49493, 18.4504 ; 42.494928, 18.450404 ; 42.494943, 18.450524 | +382 (0)67 899 208 | full-monte.com | holidays@full-monte.com | Brak dokładnych danych | Ekologiczny, wiejski kemping z opcją wypoczynku bez odzieży, blisko granicy z Chorwacją. 15 minut jazdy od Herceg Novi. Salon relaksacyjny, biblioteka, kuchnia dla gości i ogród warzywny. Oferuje wynajem namiotów. Obiekt bez ruchu samochodowego, oddzielny parking. Otwarty od maja do września. |
| Hotel Riviera | Hotel | 85347 Njivice, Igalo ; Njivice, 85340 Herceg Novi ; Njivice, Igalo, Herceg Novi 85347 ; Njivice 85340 ; Njivice, 85347, Herceg Novi ; Njivice, Pincode- 85340, Herceg-Novi | 42°26′10″N 18°30′50″E (wieś Njivice) | +382(31)356001 ; 382 31-356000 | Brak dedykowanej strony, informacje na platformach rezerwacyjnych | hotelrivijera@t-com.me (możliwe pomyłka z hotelem w Petrovac) ; sales@voyageprive.com (biuro podróży) ; bellevue@iberostar.com (niepowiązany hotel) | Njivice, 85347, Herceg Novi, Czarnogóra ; Njivice, 85340 Herceg Novi, Czarnogóra ; Njivice, Igalo. Herceg Novi, Czarnogóra 85347 ; Njivice 85340, Czarnogóra ; Njivice, Pincode- 85340, Herceg-Novi, Czarnogóra | Długie schody prowadzą bezpośrednio do plaży z oznaczeniami FKK. Hotel Riviera zarządza plażą naturystyczną w Njivicach. Położony bezpośrednio przy pięknej żwirowej plaży „Royal Beach” ze strefą dla naturystów. |
- Informacje praktyczne dla naturystów odwiedzających Czarnogórę
Podczas planowania pobytu na plażach naturystycznych w Czarnogórze, warto wziąć pod uwagę kilka aspektów praktycznych. Chociaż naturyzm jest obecny w Czarnogórze, jego akceptacja może być różna w zależności od regionu i pory roku. Na niektórych plażach naturyzm ma długą tradycję, jednak wzrost popularności turystycznej sprawia, że naturystom coraz częściej zdarza się dzielić plaże z osobami preferującymi tradycyjne stroje kąpielowe. Dlatego ważne jest, aby zachować szacunek dla lokalnych norm i być świadomym potencjalnie mieszanego charakteru niektórych plaż.
Dostępność i transport do poszczególnych plaż i ośrodków może się znacznie różnić. Do plaży Valdanos można łatwo dojechać samochodem z centrum Ulcinj. Na wyspę Sveti Marko można dostać się jedynie drogą morską. Podobnie, dostęp do Królewskiej Plaży jest możliwy łodzią lub przez teren Villa Milocer. Plaża Njivice jest dostępna samochodem. Te różnice w dostępności podkreślają konieczność dokładnego zaplanowania podróży w zależności od wybranego celu.
Poziom udogodnień i infrastruktury również jest zróżnicowany. Na przykład na Ada Bojana i Albatros można wynająć leżaki i parasole. Plaża Njivice oferuje parking, kawiarnię i restaurację , a Borova šuma jest wyposażona w parasole, leżaki, prysznice i molo. Naturystom zaleca się sprawdzenie dostępności konkretnych udogodnień przed wizytą, jeśli są one dla nich istotne.
Informacje dotyczące zasad i regulacji na plażach naturystycznych mogą być niejednoznaczne lub specyficzne dla danego miejsca. Na przykład, pomimo informacji o istnieniu strefy naturystycznej na plaży Jaz, pojawiły się doniesienia o znaku zakazującym naturyzmu. Z kolei Zenska plaza ma opłatę za wstęp i jest przeznaczona wyłącznie dla kobiet. W związku z tym zaleca się uzyskanie aktualnych informacji z oficjalnych źródeł lub lokalnych organizacji turystycznych.
Najlepszy czas na wizytę na plażach naturystycznych w Czarnogórze może zależeć od preferencji pogodowych i tłumów turystów. W Ulcinj lato trwa aż do listopada, a temperatura wody pozostaje ciepła. Może to oznaczać, że okresy przejściowe, takie jak wczesna jesień, mogą oferować przyjemną pogodę na wypoczynek naturystyczny, zwłaszcza w południowych regionach kraju.
Podczas pobytu na plażach naturystycznych w Czarnogórze należy pamiętać o ogólnych zasadach bezpieczeństwa, ze szczególnym uwzględnieniem ochrony przed słońcem. Osoby opalające się nago powinny pamiętać o stosowaniu kremów z wysokim filtrem UV na wszystkie eksponowane części ciała, aby uniknąć oparzeń słonecznych.
- Podsumowanie
Czarnogóra oferuje różnorodne opcje dla turystów preferujących wypoczynek naturystyczny, od rozległych piaszczystych plaż, takich jak Ada Bojana, po bardziej odosobnione i skaliste zatoczki, jak Valdanos czy Crvena Glavica. Oprócz plaż, dostępne są również ośrodki i kempingi przyjazne naturystom, takie jak FKK Ada Bojana i Camp Full Monte, a także hotele z bezpośrednim dostępem do plaż naturystycznych, jak Hotel Riviera w Njivicach. Planując wizytę, ważne jest, aby wziąć pod uwagę specyfikę każdej lokalizacji, w tym rodzaj plaży, dostępność, udogodnienia oraz ewentualne zasady i regulacje. Niezależnie od wybranego miejsca, kluczowe jest poszanowanie lokalnych zwyczajów i norm społecznych. Czarnogóra, ze swoim pięknym wybrzeżem i przyjaznym podejściem do naturyzmu, stanowi atrakcyjny kierunek dla osób ceniących sobie wolność i kontakt z naturą w jej najczystszej formie.
Cytowane prace
- The Best 6 Nude Beaches in Montenegro: [2024 update] – Adriacom, https://adriacom.me/nude-beaches-in-montenegro/
- Nude Beaches Montenegro – What You Need to Know (Before You Bare It All), https://montenegro.org/nude-beaches-montenegro-what-you-need-to-know-before-you-bare-it-all/
- Nudist beaches – Montenegro, https://www.montenegro.travel/en/explore-montenegro/vacations-on-montenegro-s-adriatic-coast/beaches-for-active-vacation/nudist-beaches
- INTERACTIVE MAP: Nudist beaches and tourist centers on the Adriatic sea, https://nudizam.wordpress.com/interactive-map-nudist-beaches-and-tourist-centers-on-the-adriatic-sea/
- BEACHES – Montenegro Hostel, https://www.montenegrohostel.com/index.php/beaches
- Queen’s Beach (Kraljičina plaza) – BarTravel, https://bar.travel/listing/kraljicina-plaza/
- Utjeha Beach / Bar Municipality / Montenegro, https://www.worldbeachguide.com/montenegro/utjeha-beach.htm
- Paljuskovo Beach, Montenegro – Know BEFORE You Go – Sandee, https://sandee.com/montenegro/bar/utjeha-busat/paljuskovo-beach
- FKK beach Ratac / Bar Municipality / Montenegro – World Beach Guide, https://www.worldbeachguide.com/montenegro/fkk-beach-ratac.htm
- Sutomore Beach / Bar Municipality / Montenegro – World Beach Guide, https://www.worldbeachguide.com/montenegro/sutomore-beach.htm
- FKK beach Ratac Water Temperature / February 2025/ Montenegro – World Beach Guide, https://www.worldbeachguide.com/montenegro/fkk-beach-ratac-water-temp.htm
- Queen Beach / Budva Riviera / Montenegro – World Beach Guide, https://www.worldbeachguide.com/montenegro/queen-beach.htm
- Canj beach, Central Montenegro, Montenegro – Ultimate guide (April 2025) – Beach-on-Map, http://www.beach-on-map.com/canj.html
- Maljevik Beach / Bar Municipality / Montenegro – World Beach Guide, https://www.worldbeachguide.com/montenegro/maljevik-beach.htm
- Canj Beach – Montenegro » Bar Municipality » – World Beach Guide, https://www.worldbeachguide.com/montenegro/canj-beach.htm
- Valdanos Beach: A Secluded Cove on the Ulcinj Riviera [2023 update] – Adriacom, https://adriacom.me/valdanos-beach/
- Ulcinj Riviera – Montenegro For Travellers, https://montenegrofortravellers.com/en/review/ulcinj-riviera
- Ženska plaža, the female beach in Ulcinj | Montenegro For Travellers, https://montenegrofortravellers.com/en/place/zenska-plaza-female-beach-ulcinj
- No Nudist Sign Budva Jaz Beach Stock Photo 1394940476 | Shutterstock, https://www.shutterstock.com/image-photo/no-nudist-sign-budva-jaz-beach-1394940476